Meetup010 #4 De klas is de wereld

Halil bekijkt het vanuit een nuchtere moslimblik. Wees niet overdreven voorzichtig met moslimleerlingen. Hij noemt bijvoorbeeld portrettekenen. Sommige moslimleerlingen roepen dat zij dit niet mogen van hun geloof… Misschien niet van de profeet of God, maar andere vormen mogen zeker wel. Leerlingen die te voorzichtig benaderd worden gaan hier ook gebruik van maken. Nourdin vult aan dat alle leerlingen vooral gelijk behandeld moeten worden!

Nourdin sluit af met de opmerking dat niet zijn mening belangrijk was, maar juist de mening van de leerling. Docent stel vooral vragen! Luisteren zonder oordeel. Uit vreselijke dingen kunnen mooie dingen voortkomen.

Waar ligt de grens om actualiteit te bespreken met leerlingen? Hoe gaan kleuters hiermee om? In het gesprek komt naar voren dat de boodschap vooral aangepast moet worden op de doelgroep. Wees ook voorzichtig met deze onderwerpen bij te jonge kinderen bespreken. Leraar24 heeft hierover een pagina met tips: https://www.leraar24.nl/dossier/1490/nieuws-in-de-klas#tab=0

Wanneer de leefwereld van docent en leerlingen ver van elkaar af liggen is hierover in gesprek gaan altijd goed om te doen. Het is de manier om de kloof tussen docent en doelgroep te verkleinen.

De week beginnen met de vraag  “Wat is van waarde, wat was waardeloos?” Zorgt voor een opening waarin actualiteit een plekje kan krijgen in de klas. Mooie tip!

Tip vanuit het PO om ook niet direct het gesprek aan te gaan als je zelf niet weet wat er speelt. Als je de feiten niet kent is het gesprek aangaan heel lastig. Mogelijkheid geven om het gesprek op een ander moment te voeren en ondertussen vragen en opmerkingen op te schrijven wordt aangedragen als optie.

We spreken in een winter zonder sneeuw zelfs over witte dorpjes… De opmerkingen van Halil over de dominante cultuur hebben wat los gemaakt. Ook is te merken dat er grote verschillen zijn tussen scholen in Nederland.

We sluiten af met een gesprek onder leiding van Nourdin El Ouali. Nourdin stelt dat we moeten werken aan een iets bredere gezamenlijke identiteit.

Ismail stelt de vraag welke docent hij wil zijn. Draai je de les af en is dat het of heb je echt interesse in leerlingen? Wees niet angstig voor leerlingen, maar stap op leerlingen af en leer kinderen echt kennen! Stel vooral vragen, maar dingen bespreekbaar.

Ismail leerde op school dat hij niet mocht pesten, wanneer hij kijkt naar de huidige politiek ziet hij dat ook hier gepest wordt. Zij hebben toch ook op school gezeten?

We gaan op een andere manier verder met Ismail Aghzanay, student aan de lerarenopleiding Engels op Hogeschool Rotterdam. Ismail begint met een act die hij van Ali B gestolen heeft. Ismail is zelf ook actief op YouTube: https://www.youtube.com/channel/UCM1X2Ug6ieyV4bSIh4CvDDw

Merel wijst op het belang om als docent op de hoogte te zijn wat er speelt in de wereld. Lees in de krant ook eens verder dan de voorpagina. Ook in het PO is het belangrijk om deze onderwerpen te bespreken met leerlingen.

Als laatste spreker Merel Zwart over haar ervaringen in het primair onderwijs. Het verbaasde Merel dat sommige moslim kinderen niet wisten van de gebeurtenissen in Parijs. Zij heeft het jeugdjournaal gebruikt om de feiten erbij te pakken voor de kinderen. Opmerkingen van leerlingen over andere gebeurtenissen in de wereld hebben ook aandacht gekregen in het gesprek in haar groep 6.

De school is een oefenplaats, stond in de uitnodiging van meetup010 te lezen. Deze tekst greep Gerben aan. Hij vergelijkt het met de graffiti in de school, waar leerlingen flink hun best op gedaan hebben, maar wat niet zonder oefenen tot stand gekomen is.

Gerben ter Beek vertelt nu hoe er op GSR omgegaan is met de aanslagen in Parijs. Gerben vertelt dat de dagopening vanuit de christelijke visie een belangrijke plaats heeft op zijn school. De dagopening duurt vijf tot tien minuten. Ook actualiteit kan een rol spelen in deze dagopening. Tijdens deze dagopeningen kan er scherp gesproken worden over actualiteit. Ook confronterende bijbelteksten worden hierbij gebruikt.

Als afsluiter vertelt Halil: George W. Bush vs. Osama Bin Laden, wie heeft er meer slachtoffers veroorzaakt? Deze vraag mag eigenlijk niet gesteld worden.

We moeten terug naar de feiten, maar we moeten ons ook realiseren dat de gekozen feiten ook selectief zijn stelt Halil. Mooi hoe hij ons aan het denken zet!

Vrijheid van meningsuiting mag, zolang het past binnen het dominante waardenpatroon.

Halil sluit af met het schema van Simon Sinek, Start with why? Een kok serveert een slechte maaltijd niet, een docent zonder kennis over actualiteit stapt wel de klas in…

Er worden voortdurend links gelegd die er niet zijn. Het westerse denken wordt centraal neergezet en hier kritiek op hebben wordt als niet prettig ervaren. Leerlingen worden veelal verplicht om aanslagen te veroordelen, de ‘maar’ na de komma mag niet gezegd worden.

De te bespreken thema’s worden opgelegd vanuit een dominante cultuur. Kunnen we eigenlijk wel landelijk bepalen wat belangrijk is om te bespreken in klassen? Leerlingen zijn divers, steden zijn divers, dorpen zijn divers. Ga vooral bij leerlingen te rade wat er bij hen speelt, stelt Halil.

Halil vertelt zijn beleving van de minuut stilte na 9/11 toen hij in de brugklas zat. Halil moest met zijn vriendjes lachen tijdens deze minuut. Eén van zijn vrienden liet een scheetje… De jongens lachten en werden hierop door de docent aangesproken: “Jullie hebben geen respect hiervoor” Halil maakte mee wat het was om “jullie” te zijn en er niet bij te horen.

Tweederangsburgerschap, zwarte pieten discussie, etc. worden vaker niet genoemd als gevoelige thema’s. Holocaust, fundamentalisme en seksuele diversiteit staan prominenter op de agenda. Maar leven deze thema’s wel bij de leerlingen. In hoeverre zijn we als leraren moreel verstandig bezig als we voor hen gaan bepalen wat zij belangrijk moeten vinden?

We dienen de meningen van leerlingen te waarderen. Ook als ze afwijkend zijn, ook als ze eng zijn, ook als ze radicaal zijn. Pas dan maak je contact met leerlingen en laat je ze in hun waarde en kun je echt het gesprek aan gaan.

Als leerlingen niet naar een lesje Duits willen luisteren vinden we dat nog wel normaal, maar wanneer ditzelfde gebeurt met radicalisering vinden we dit raar. Halil vindt dit eigenlijk raar. Niet alle collega’s zijn goed toegerust om deze onderwerpen met klassen te bespreken, dat is een vaardigheid die niet iedereen beheerst! Laat wat dat betreft iedereen in zijn waarde en erken daarin de sterke punten van iedereen. Halil geeft ook geen lesje wiskunde!

Volgende spreker is Halil Karaaslan, docent maatschappijleer in het VO en MBO. Halil deelt zijn ervaring met leerlingen in de klas. Halil stoort zich aan de uitspraak dat het allemaal aan de leerling ligt. Halil biedt ons geen oplossingen, maar wil ons aan het denken zetten vanavond.

Ine Spee noemt ter afsluiting een drietal publicaties. Deze zullen binnenkort via onze website te downloaden zijn.

Bij een crisis worden alle sterke kanten van de school zichtbaar, net als de zwakke plekken. Oude pijn komt onmiddellijk terug.

Wanneer een meisje ineens een hoofddoek draagt, is zij dan aan het radicaliseren? Ine laat de intervisietool Radicx zien waarmee dit soort dingen in kaart gebracht kunnen worden. Soms leiden onderbuikgevoelens tot onjuiste conclusies. Daar moeten we voor oppassen!

Heb op leerlingniveau werkelijke aandacht voor de leerling en de identiteitsontwikkeling van de leerling. De leraar kan een groot verschil maken voor de leerling!

Stel je vooral vragend en niet oordelend op. Realiseer je daarnaast dat extreme uitspraken niet tegen jou als persoon gericht zijn. Wees in de klas vooral jezelf, maar wel met een professioneel laagje er overheen. Dat professionele laagje heb je hard nodig tijdens deze gesprekken in de klas. Het draait hier niet om jouw eigen emoties, dit is niet simpel!

Volgende tip is om emoties te erkennen. Leerlingen die bijvoorbeeld moeite hebben met een minuut stilte voor Parijs omdat er ook iedere dag in Syrië dingen gebeuren. Erken die emotie.

Tips van Ine zijn om gespreksregels af te spreken, die eigenlijk heel vanzelfsprekend zijn. Maak dit expliciet, welk gedrag verwacht je van elkaar. Elkaar met respect behandelen lijkt een dooddoener, maar is belangrijk om telkens te blijven benadrukken. Verbreden van het wereldbeeld, zonder andere wereldbeelden als onjuist te bestempelen.

Ine Spee ziet onzekerheid bij docenten. Angst om fouten te maken, om racistisch genoemd te worden. Angst voor polarisatie, negatieve reacties van leerlingen. Daarnaast speelt het eigen referentiekader een belangrijke rol. Is een docent bijvoorbeeld gewend om emoties weg te stoppen of juist het gesprek te voeren. Hele kleine gebaren worden vaak onderschat. Even een klein gesprekje, een knuffel, een opmerking kan zo waardevol zijn voor leerlingen.

Collega’s hebben elkaar nodig, praat met elkaar! Vraag hulp aan elkaar om de onzekerheid te lijf te gaan. Management kan hierin ondersteunend zijn, en is daar hard voor nodig.

De wereld komt de klas binnen, niet alleen bij de vakken waar dit te verwachten valt zoals levensbeschouwing en maatschappijleer. Niet reageren, is ook reageren. Handelingsverlegenheid en professionele eenzaamheid komt vaak voor. Daarnaast komt het ook voor dat er docenten uitspraken doen in de klas die over de grens gaan. Hoe valt professioneel gedrag te rijmen met de vrijheid van meningsuiting?

Van veel van onze leerlingen weten we toch te weinig van de wereld waarin zij leven. We hebben teveel witte, middle class docenten die in een andere wereld leven dan hun leerlingen, stelt Ine. Deze docenten hebben ook andere informatiebronnen en ervaringen dan hun leerlingen. Je kunt dan niet verwachten dat je heel dicht tot elkaar komt. Daar ligt een belangrijke uitdaging.

Schokkende gebeurtenissen kunnen het leren belemmeren. Leerresultaten worden beïnvloed door sociaal-emotionele elementen. Docenten kunnen goed signaleren of er iets speelt bij leerlingen. Burgerschapsvorming is daarom onontbeerlijk voor scholen!

Grote rampen als bijvoorbeeld in Volendam roepen veel empathie op bij leraren en leerlingen, heftige gebeurtenissen als MH17 en Charlie Hebdo maken dat lastiger. Kunnen we er ook wel aannemen dat docenten kennis hebben van de situatie in het Midden-Oosten? Ook de ontlezing bij docenten doet zijn intrede stelt Ine Spee.

Volgende spreker van de avond is Ine Spee, crisisadviseur bij School en Veiligheid en daarnaast ook docente Nederlands. Ine kende Henk niet, kende zijn onderzoek niet, maar concludeert dat ze het veel eens is met de resultaten van zijn onderzoek.

De taak van de leraar is om het gesprek te voeren en de ongenuanceerdheid te relativeren. Als docent mag je best je eigen waarden laten blijken.

Henk stelt dat we de opvatting van de ander echt moeten leren kennen. De opvatting van een christelijke school kan al snel ongenuanceerd worden en gebaseerd op onwetendheid. Wat moet er kunnen in de klas? Welke cartoons mogen, welke cartoons kunnen niet. Vaak valt een dubbele moraal te zien. Veelal worden er aannames gedaan over de ander, zonder dit op feiten te baseren en de ander te kennen.

Aanbevelingen zijn voor scholen meer aandacht voor argumentatieve vaardigheden en bijvoorbeeld ethiek/filosofie/burgerschap en morele vorming. De morele vorming een rol geven op de lerarenopleiding. Samen moeten we de school zien als een waardengemeenschap, we vormen samen de democratische praktijk. Communiceer dit goed richting ouders.

Ongenuanceerde uitspraken van jongeren zijn niet raar, dit hoort erbij ontwikkelingspsychologisch gezien stelt Henk. Deze uitspraken zijn juist belangrijk om op te pakken en het gesprek aan te gaan.

Een groot gedeelte van de collega’s gaf aan ondersteuning bij de aanpak van het bespreken van actualiteit op prijs te stellen. 75% overlegde ook met collega’s over hun aanpak.

De angst bij docenten zit vooral in de onvoorspelbaarheid van de reacties. Wanneer de aanslagen besproken werden werd dit over het algemeen als nuttig ervaren door de docenten. Schoolcultuur speelt hierin een belangrijke rol. Is het bijvoorbeeld normaal om zaken met leerlingen te bespreken of wordt dat nooit gedaan?

85% van de docenten hebben in hun aandacht besteed aan de aanslagen bij Charlie Hebdo, op heel diverse manieren. Van een kaarsje aansteken tot uitgebreide discussies. Het jeugdjournaal wordt vaak genoemd als belangrijke inspiratiebron.

De verhalen die de vragenlijst opgeleverd heeft raakten bij Henk een gevoelige snaar. De representativiteit is niet geweldig stelt Henk, vooral de verhalen spelen een belangrijke rol. In de zaal zijn er ongeveer vijf docenten die deze vragenlijst ingevuld hebben.

Henk Ter Haar, docent Nederlands op een school in Arnhem, heeft na de aanslagen bij Charlie Hebdo een blog geschreven over zijn verbazing over de situatie in de klas na deze aanslagen. Er werd in zijn buurt niet eens heel veel over gesproken. Samen met Alderik Visser stelde hij een vragenlijst samen om te inventariseren hoe dit in andere klassen ging.

Wij vinden het altijd belangrijk om leerlingen aan het woord te laten komen. Dit keer via een filmpje:

Kees Klapwijk, heet ons namens GSR welkom op zijn school, een mooie christelijke school in Rotterdam. Meetup010 is blij dat er wederom een mooie locatie voor ons klaar stond! Inspireren tot leren is de slogan van het GSR. Inspireren is volgens Kees Klapwijk meer dan alleen vanuit het geloof geredeneerd, maar leerlingen klaar maken voor de samenleving.

Else-Marike opent de avond en vat kort samen hoe deze Meetup tot stand gekomen is. Vlak voor de derde meetup vonden de aanslagen in Parijs plaats. Woosje Stewart, docent beeldend, besteedde daar aandacht aan in haar lessen en liet leerlingen hun emoties beeldend verwoorden. Op dat moment is het idee voor deze meetup geboren.

Een mooi welkom op het GSR met live muziek door leerlingen. De zaal stroomt langzaam vol.

Advertisements

Een gedachte over “Meetup010 #4 De klas is de wereld

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s