Meetup010 #3: De Staat van de Leraar

Ralf Hillebrand sluit de bijeenkomst af en roept op om een locatie en sponsoring ter beschikking te stellen voor de volgende Meetup die we in januari/februari 2015 willen organiseren.

Er mag meer aandacht zijn aan het inherent appèl dat leerlingen van ons vragen om iedere les het beste te geven. Dit vraagt veel van de professionalisering van docenten.

In het kader van de gebeurtenissen in Parijs wordt ook aandacht gevraagd voor de weerbaarheid van islamitische leerlingen. In Rotterdam is een grote populatie islamitische leerlingen, hoe zorgen we ervoor dat zij weerbaar worden en we het niet alleen over de angst hebben. In hoeverre reageert de maatschappij met angst richting die leerlingen. Begrip voor deze leerlingen, vertrouwen geven aan hen geeft leerlingen het gevoel om hier doorheen te komen. 24/11 wordt er in het ABC een bijeenkomst over georganiseerd. Ervoor zorgen dat leerlingen niet buiten de samenleving vallen is het ultieme wapen tegen radicalisering wordt vanuit de zaal gesteld.

Laatste gespreksthema is De Staat van de Leraar 2016, welke brandende thema’s mogen daarin echt niet ontbreken? Stem mee op: http://www.govote.at en gebruik code 322006.

Woosje Stuart heeft met haar leerlingen gewerkt aan portretten van hun ideale leraar. De gebeurtenissen in Parijs hebben ervoor gezorgd dat deze portretten even niet meer zo belangrijk waren, maar andere zaken de aandacht opeisten. Woosje speelde in op wat er speelde bij de leerlingen en liet haar leerlingen posters maken waarin de gevoelens over de gebeurtenissen in Parijs, Syrië, Libanon etc. konden verwerken.

Alderik Visser heeft een vragenlijst gemaakt om in kaart te brengen hoe docenten omgaan met gevoelige onderwerpen in de klas. De vragenlijst is hier te vinden: http://www.hetabc.nl/agenda/paris-in-de-klas/  de vragenlijsten staan onderaan de pagina, er is een aparte vragenlijst voor PO en VO.

Gijs Verbeek wijst in het kader van zingeving en waarden op De Staat van de Leerling waarin leerlingen beschrijven wat zij belangrijk vinden: http://www.onderwijsinspectie.nl/binaries/content/assets/Onderwijsverslagen/2015/staat-van-de-leerling.pdf

Er gaat meer gevraagd worden van docenten, en dat is een goede zaak stelt Alderik. Docenten worden steeds meer verantwoordelijk voor het eigen curriculum.

Volgende gespreksthema is zingeving en waarden in het onderwijs. We zijn steeds meer bezig met de vraag waarom we de dingen doen? De zachte kant van het onderwijs krijgt steeds meer aandacht. Verbeteringen kunnen we alleen in gang zetten als we daarover in gesprek blijven stelt Alderik.

Professionaliseren betekent vaak dat je leerlingen geen les hebben, dit is iets wat docenten kan tegenhouden. Daar moeten we eigenlijk andere oplossingen voor hebben. Professionaliseren moet ook gericht zijn op wat er nodig is in de school en voor de leerlingen.

Bij professionalisering wordt vaak alleen op vakinhoudelijk gebied gewezen, vanuit de zaal wordt terecht gewezen op de grote pedagogische kwaliteit die nodig is in het onderwijs. Ook daar mag zeker meer aandacht voor zijn. Soms mag de aanpak ook wel wat zakelijker, want we kunnen zeker wel professionalisering verwachten van docenten.

Professionalisering komt vanzelf wanneer er plezier is in het werk en er een leuk team is wordt gesteld vanuit de zaal.

“Hoe kunnen we docenten professionals maken?” is de vraag waarmee Alderik Visser de zaal in beweging brengt.

Het volgende gespreksthema is professionalisering van docenten.

Uit de zaal wordt de internationale vergelijking ter sprake gebracht. Nederlandse docenten verzorgen veruit de meeste lessen per week in de wereld. Kwaliteit van lesgeven wordt beter wanneer we docenten minder les laten geven, en ruimte geven om hun beste lessen te geven.

Ook bestuurders en directeuren ervaren hun werkdruk heel verschillen. Een bestuurder merkt op dat de ene directeur fluitend zijn taak uitvoert en de ander constant klaagt over werkdruk.

Vaak wordt er een verschil ervaren tussen de papieren werkelijkheid van bestuur en de praktijk van de docenten. Docenten klagen over werkdruk, maar hebben in hun normjaartaak nog uren over waar bestuurders hen op wijzen… Hier zullen docenten en bestuurders nader tot elkaar moeten komen stelt Anniek. Uit de zaal wordt ook bevestigd dat docenten dit zelf in stand houden door te vragen hoeveel uurtjes er voor een taak staan.

Uit de zaal wordt gewezen op de dwarsverbanden tussen Cito-scores, oefenen in Squla en de link met RTL. Welke maatschappelijke verantwoordelijkheid heeft RTL hierin. Wat is het effect van oefenen voor een CITO toets bij leerlingen op de basisschool. Zou de politiek zich hier meer mee moeten bemoeien?

Vraag uit de zaal of de sterke concurrentie in Rotterdam bijdraagt aan een verhoging van werkdruk bij docenten. Hoe hip moet een school zijn om overeind te blijven in de moordende concurrentie. Concurrentiestrijd wordt ook bij de gemeente gezien.

Uit de zaal het geluid dat de schoolleiding, ondanks de ruimte van de inspectie, toch veel oplegt aan docenten. Dit vraagt volgens Alderik en Anniek om sterke schoolleiders die betere keuzes maken. Volgens Alderik kan er ook bij de schoolleiders zeker nog wel wat verbeteren.

Docenten ervaren veel werkdruk omdat zij veel dingen moeten doen. In De Staat van de Leraar wordt dit ter discussie gesteld. Veel zaken zijn niet voorgeschreven en houden docenten zichzelf in gevangen stelt Alderik. Het boek hoeft niet per se uit in het VO, dat bepalen we zelf. We hoeven niet zoveel te toetsen, dat bepalen we zelf. Ook in het PO hoeven niet alle CITO toetsen verplicht afgenomen te worden.

Volgende thema is werkdruk. Stelling die centraal staat is “docenten ervaren teveel werkdruk, dit doen zij zichzelf aan.” Alderik Visser stelt dat scholen waarin sterk top-down gestuurd wordt de werkdruk als veel hoger ervaren wordt. In plattere organisaties wordt die werkdruk veel minder gevoeld. De omgeving waarin gewerkt wordt is sterk bepalend hoe de werkdruk ervaren wordt.

Het is in het onderwijs lastig zichtbaar te maken dat we elkaar nodig hebben om de doelen te bereiken. Met elkaar bespreken wat onze school nodig heeft, wat onze leerlingen nodig hebben is lange tijd not done geweest. Docenten gaven les en waren baas in eigen lokaal.

Heeft iedereen wel de behoefte om autonomie te ervaren? Dat verschilt per individu. Als autonomie reactief wordt ontstaan er scheuren in de organisatie, Anniek wijst sterk op het wederzijdse afhankelijkheid. Autonomie is niet zo snel mogelijk de school uit en zelf bepalen dat zaken niet nodig zijn.

In je eentje een koers veranderen is niet handig. Is dat eigenlijk wel autonomie? We hebben elkaar nodig om het onderwijs te verbeteren stelt Anniek. We zijn ook afhankelijk van het team, directie, werkveld, etc. Soms worden opgelegde zaken ook ervaren als nieuwe kansen.

Rotterdam wil zo min mogelijk kleine scholen, dit leidt tot behoorlijk wat fusies. Binnen scholen worden door directies veel dingen opgelegd bij docenten: leerlijnen, scholing, etc. Ieder jaar komt er wel iets bij op school.

Een docent uit de zaal wijst op de effecten van de lijsten in de media waarin de schoolrankings gepubliceerd worden als oorzaak voor een verkramping onder schooldirecties. Niemand wil op de slechtste school werken. De lijsten worden als oneerlijk ervaren. De lijsten stimuleren de kwaliteit van het onderwijs niet. Lijsten stimuleren dat scholen zich gaan richten op wat er gemeten wordt en niet op wat er belangrijk is voor de leerlingen. Scholen zijn bang voor de lijst in Trouw. Oordeel van de inspectie is voor ouders minder duidelijk, maar iedereen hoort wel van de lijsten in Trouw.

Top down handelen gaat averechts werken. Empathie, betrokkenheid en echt een team zijn zorgt ervoor dat de inspectie als gesprekspartner kunnen aanschuiven. Platte organisaties werken positief en zorgen voor een beleving van minder werkdruk.

Zeggen tegen docenten dat ze mogen meedenken is niet voldoende om dat ook daadwerkelijk voor elkaar te krijgen stelt Inge Spaander. Er wordt gewezen op het charmeoffensief van de inspectie. De ruimte die inspectie biedt wordt niet direct gevoeld in de klas.

De grotere autonomie en het hogere status van de docent is een hardnekkige mythe stelt Alderik Visser. Salaris was vroeger wel beter.

Een directeur uit de zaal stelt dat het eigenaarschap lastig bij de leraren neer te leggen is en noemt de cultuur waarin dat niet gewoon was als oorzaak hiervoor. De weg die daarin nog te gaan is herkent Anniek zeker. Eigen initiatief werd niet gestimuleerd merkt deze directeur in haar kennismakingsgesprekken met de leraren.

Het eigenaarschap is officieel neergelegd in het mbo, het team is eigenaar van het onderwijs. Zo zou het moeten zijn stelt Anniek van Anraad. Dit levert wel spanning op tussen verschillende niveaus in de onderwijsorganisatie. Welke ruimte is er, welke ruimte nemen we? Kunnen we dat? Willen we dat? en wat is daar voor nodig?

Inspectie en Staatssecretaris wijzen op de ruimte die er bestaat, Alderik Visser stelt dat hij deze ruimte niet zo ervaart en niet ziet in het land.

De vragenlijst waarop De Staat van de Leraar gebaseerd is, is ingevuld door 800 leraren. Sommige dingen die daar uit komen zijn wel schokkend stelt Alderik Visser. Leraren willen schoolbeleid zelf bepalen, maar hebben vaak het gevoel dat ze dit niet kunnen.

De zaal zit voornamelijk vol met docenten, een enkele bestuurder en leidinggevende. PO en VO zijn het sterkst vertegenwoordigd in de zaal.

Anniek van Anraad is werkzaam in het mbo, en heeft meegewerkt aan een onderdeel over het mbo.

Alderik Visser, werkzaam in het vo, licht toe dat de Inspectie al jaren lang de Staat van het Onderwijs uitgeeft, maar dat er sinds dit jaar ook een Staat van de Leraar is. De beroepsgroep schrijft zelf hoe het er voor staat!

Gijs Verbeek en Inge Spaander zijn vanavond onze gespreksleiders. Gijs neemt aan dat de deelnemers kennis genomen hebben van De Staat van de Leraar. De zaal zit vol met een gevarieerd gezelschap. Van studenten tot oud-docenten van 80 jaar oud!

 

Vanavond zullen we in de derde editie van Meetup010 De Staat van de Leraar bespreken. Alderik Visser en Anniek van Anraad, beide betrokken bij de samenstelling van De Staat van de Learaar, zijn te gast en zullen hun licht doen schijnen op het stuk.

Via onze blog is de avond te volgen.

Denk alvast mee: wat zijn de brandende thema’s voor De Staat van de Leraar 2016 ? Denk mee op: http://www.govote.at en gebruik code: 28 77 53 om aan te geven wat de brandende thema’s volgens jou zijn.

 

Kijk live mee: https://t.co/p5rX9BqmSe 

Advertenties

Een gedachte over “Meetup010 #3: De Staat van de Leraar

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s